An Teanga Ḃeo

Más rud é go bhfuil tú ag iarradh feabhas a chur ar do chuid Gaeilge agus níos mó a fhoghlaim faoi fhoghraíocht na Gaeilge, mholfainn duit ceann go na leabhra sa tsraith “An Teanga Bheo” a phiocadh suas. Is sraith leabhra beaga iad ina dtugtar eolas faoi Ghaeilge Chonamara, faoi Ghaeilge Uladh, agus faoi Ghaeilge Chorca Dhuibhne. Is leabhra iad go mhic léinn, go mhúinteoirí, go chraoltóirí agus go chuairteoirí na Gaeltachta agus déanann siad cur síos cruinn ar ghnéithe éagsúla na teanga, idir bhriathra agus fhuaimniú. Ceannaíodh an leabhar ar Ghaeilge Chonamara (a scríobh Séamus Ó Murchú) dhom go mo bhreithlá. Is leabhar beag í ach bíonn blas ar an mbeagán. Bhí iontas orm leis an méid saibhris atá sa leabhar beag seo. Tagaim ar ais chuige ó am go chéile chun léamh tríd arís agus tagann rudaí beaga nua chun cinn gach uair.

Shílfeá go mbeadh na rudaí céanna ar fáil sna leabhra uilig ach sin ráite, seasann cúpla rud difriúil amach iontu. Cinnte, is é an aidhm chéanna atá iontu uilig, agus móran de na téamaí céanna le fáil iontu, ach sa leabhar Gaeilge Chonamara mar shampla, tugtar aguisín faoi Ghaeilge Árann gar gon deireadh. Déantar géaranailís ar an gcanúint is deise in Éirinn (dár liom féin) sa leabhar, agus píosa ráite faoi thréithe na canúna sin ar leith, foghraíocht agus stór focal ina measc. Níl ann ach dhá leathanach ach déanann sé jab maith de ghnéithe na teanga ar leith a chloistear idir na trí oileán a mhíniú. Sa leabhar ar Ghaeilge Uladh tá léarscáil bheag de Thír Chonaill le fáil, ina luaitear cúpla áit cosúil le hInis Eoghain, Gaoth Dobhair agus Árainn Mhór. Mar is eol dhom, níl rud ar bith cosúil leis sin le fáil i leabhar Chorca Dhuibhne.

Tá foclóirín agus stór focal le fáil ag deireadh leabhar Ghaeilge Chonamara ina dtugtar samplaí go focla breátha Chonamara. Bhí focla ann cosúil le “goille” (tar anseo/gabh i leith) atá cloistí agam le blianta sa gcaint ach nach bhfuil feicthe agam ar pháipéar, bhí sé suimiúil an litriú ar na cineál focla seo a fheiceáil.

Tá na trí leabhar sa tsraith ar fáil ar líne ag siopaleabhar.com feadh 9 euro an ceann agus mholfainn iad do gach cainteoir Gaeilge idir óg agus aosta atá ag iarraidh gnéithe beaga a gcanúint féin, nó canúint eile a phiocadh suas!